Drie op een rij

Dit najaar maakte Delta Safari drie nieuwe reizen op een rij. De zeilzwerftocht op het Oostwad en de vijfdaagse naar Mallorca om de Eleonora’s valken te zien, waren nieuw in het programma. De Walvisreis naar Ierland stond vorig jaar al op de agenda, maar kon toen vanwege orkaan Ophelia niet doorgaan. Nu werd de eindbestemming gelukkig wel bereikt! Lees hieronder drie reisverslagen op een rij!

Zeilzwerftocht Oostwad

De eerste nieuwe reis in de rij was een Zeilzwerftocht op het Oostwad. We vetrokken vanuit Zoutkamp met het zeilschip de Najade. Omdat de eerste dag het weer nog wat onstuimig was, hebben we wat langer op het Lauwersmeer ‘rondgehangen’. Natuurlijk werd er uitgekeken naar de zeearend, maar die liet zich helaas niet zien. Nadat we in de middag al even de Waddenzee op waren gedraaid, keerden we ’s avonds terug naar het Lauwersmeer om bij een eilandje een rustige nacht aan de steiger door te brengen.

In de nacht werd de nachtvlinderval uitgezet zodat we al tijdens het ontbijt de eerste waarnemingen konden doen. En voor we vertrokken plukte Janet, aan boord voor de catering, nog wat kruiden op het eiland om over de werking van deze veel voorkomende soorten te vertellen. Eenmaal op zee werd door schipper Hans ook nog even een sleepnetje uitgeworpen, om de dieren die op het wad onder water leven te laten zien. En toen moest het vogels kijken nog beginnen. Dat sleepnetje zat overigens knalvol. Met krabben, zeesterren, garnalen, mossels, kleine platvisjes, een rode poon en nog veel meer klein spul. Het meeste ging, nadat ze uitgebreid bekeken waren, weer overboord. Alleen wat garnalen en mossels bleven achter om later nog te proeven.

In de middag legden we ten Zuiden van Schiermonnikoog het schip op de rand van een zandplaat, om voor de eerste keer droog te vallen. Geduldig zagen we langzaam de zee veranderen in zand. De vogels trokken mee met de grens van zee en land, op zoek naar voedsel. De Najade was een mooi uitkijkplatform om het allemaal te aanschouwen. Toen het water eenmaal ver genoeg was teruggetrokken, was het tijd voor onze eerste lokale wadlooptocht. Een beleving op zich!

Omdat het getij bepaalt wanneer je wel en niet kan varen, moesten we tot het donker wachten tot we onze reis weer verder konden zetten. Tijdens het avondeten voelden we het schip weer loskomen. Opeens begonnen we weer langzaam te schommelen. In het donker volgde vervolgens een spannende tocht naar de haven van Schiermonnikoog, waar we de nacht zouden doorbrengen. De geul naar de haven is op sommige plekken nog geen tien meter breed. En door het opkomende water zie je niet precies waar die geul loopt. Maar als je er naast zit, loop je vast….. Oké, we moesten één keer een stukje terug. Maar de tweede poging verliep probleemloos. Pas de volgende ochtend, toen het wad weer droog stond, zagen we hoe knap het was geweest om überhaupt de haven binnen te komen. In het wad was slechts een smal slingerend geultje zichtbaar waar we in het donker doorheen gevaren waren.

Op woensdag waaide het op zee wat harder, dus besloten we de dag verder door te brengen op Schiermonnikoog. ’s Ochtends maakten we op de gehuurde fietsen een tocht over het eiland, ’s middags sloten we aan bij een excursie naar het vogelringstation op het eiland. Door de harde wind was het een rustige dag voor de ringers, maar toch konden ze tijdens de excursie een koolmees, twee vinken en een mooie keep laten zien. Voor veel deelnemers was het sowieso voor het eerst dat ze een vogelringstation bezochten, dus een ervaring op zich.

Donderdag maakten we nog een wandeling naar de Westerplas voor we weer de zee op konden. Ook nam Janet ons nog een keer mee op een korte kruidenwandeling. Deze keer waren de zoutminnende planten van de kwelder aan de beurt. Eenmaal weer op het wad werd koers gezet naar het Westen. In een geul tussen de Engelsmanplaat en het Rif werd het schip voor anker gelegd. Op het Rif  barstte het op dat moment van de vogels, die geduldig wachtten op het lage water. Daarom is het Rif zelf niet toegankelijk tijdens het hoogwater. Het dient dan als rustplaats voor de duizenden scholeksters, strandlopers, rosse grutto’s en meeuwen. En voor een enkele zeehond! In de uren die volgden zagen we langzaam de wereld om ons heen veranderen. De zee trok zich terug, de vogels kwamen steeds dichter bij het schip of vlogen naar de verder gelegen zandplaten. Uiteindelijk kwam het schip weer helemaal droog te liggen en konden we voor een tweede keer wadlopen in een verder lege wereld. Een magisch gevoel!

Na nog een nacht op het wad, was het vrijdag weer tijd om terug te varen naar Zoutkamp. Nog een laatste kans om toch die zeearend te zien. Nog maar net terug in het Lauwersmeer, was het echter de visarend die zich als eerste liet zien, wiekelend boven het water, op jacht naar vis. Na eerst nog een paar kiekendieven boven het riet gezien te hebben, kwam daar toch ook opeens de grootste roofvogel van Nederland aanvliegen en maakte een mooie fly-by voor het schip langs. Al snel gevolgd door nog een tweede visarend. En alsof het nog niet genoeg was, ontdekten we vlak voor Zoutkamp ook nog een Roerdomp boven het riet. Het was maar een paar seconden, voordat hij weer verdween in het riet, maar het was een mooie afsluiter voor onze eerste Zeilzwerftocht op het Oostwad. Die gaat volgend jaar zeker terug komen op de agenda!

 

Eleonora’s op Mallorca

Een paar dagen later stonden de tassen alweer ingepakt voor een vijfdaagse trip naar Mallorca. Een testtrip hadden we het genoemd. Omdat we er al vaker geweest waren, maar nog nooit in het najaar. Directe aanleiding was een paartje Eleonora’s valken die we in het voorjaar van 2017 zagen bij de kliffen van Sa Dragonera. “Als je dat mooi vindt, moet je eens in het najaar terug komen”, had onze gids daar toen gezegd. En zo geschiedde.

De eerste middag zaten we al in het bootje dat ons naar het eiland Dragonera bracht. En na een half uur lopen bereikten we de rand van de klif. Binnen een paar tellen schoot de eerste Eleonora’s valk voorbij. En toen nog één, en nog één…. Twee uur lang vergaapten we ons aan de langs vliegende, duikende en roepende valken. Soms wel drie, vier tegelijk, een keer zelfs zeven of acht! “De reis is nu al geslaagd”, zei één van de deelnemers, terwijl we nog niet eens vijf uur op Mallorca waren.

De tweede dag was ook nog ingepland voor de valken. Deze keer maakten we een wat langere overtocht naar Dragonera vanuit het dorp Port d’Andratx. Nog maar net de haven uit, zagen we de vinnen van twee tuimelaars in de helderblauwe zee opduiken. Ongestoord vervolgden ze hun weg. Eenmaal op Dragonera liepen we eerst door het dal vlakbij de haven. Dit is een goede plek voor trekvogels. We kwamen onder andere volop gekraagde roodstaarten en putters tegen, net als veel lokale kleine zwartkoppen. Bijzonder waren de blauwe rotslijsters die zich zelfs hier tussen de (weinige) bebouwing lieten zien. De rest van de dag vermaakten we ons met de Eleonora’s valken. Nu vanaf een ander uitkijkpunt. Waar de eerste dag de valken vaak hoog boven de klif vlogen, jaagden ze nu veelal vlak boven het zeeoppervlak. Waarschijnlijk omdat door de zwakkere wind er nu meer trek van zangvogels op zee was.

De derde dag verplaatsten we ons van het Zuiden naar het midden van het eiland. Niet rechtstreeks over de snelweg, maar via de vele slingerwegen in het Tramontana gebergte. Bij het Cuber stuwmeer stopten we voor een flinke middagwandeling. Direct hoorden we een groep kruisbekken bij de parkeerplaats. Ze kwamen niet echt goed in beeld, maar dit moeten wel de Balearische kruisbeken geweest zijn. Ook werden vrij snel de eerste gieren ontdekt hoog in de lucht. Vale gieren en monniksgieren zijn hier de meeste algemene soorten en die werden dan ook beiden gezien. Terwijl de groep vooruit liep, wist een achtergebleven fotograaf een Moltoni’s baardgrasmus op de foto te zetten. Ondanks zoeken, hebben we hem niet meer terug gevonden (de vogel, de fotograaf wel….)

De vierde dag bezochten we het moerasgebied bij Albufera. In het voorjaar altijd een hoogtepunt, maar vandaag bleek dat het ook in het najaar niet mag ontbreken op het programma. Los van de soorten, heeft het gebied sowieso een paar prachtige publieke kijkhutten, waar alles dicht voor de hut te zien is. Hoogtepunt waren waarschijnlijk wel de prachtige purperkoeten die regelmatig vrij door het beeld liepen, wat een bakbeesten! Verder vandaag onder andere knobbelmeerkoeten, strandplevieren, zwarte ruiters, een zwarte ibis, kleine en bonte strandlopers en een hop bij de hut. Op de terugweg ontdekten we nog een kwak in de bomen. Of twee, nee drie. Hoe langer we keken, des te meer we er ontdekten. Veertien in totaal zaten er verscholen in de bomen.

Voor de terugweg wisten we nog een ‘grielen-veldje’. In het voorjaar gegarandeerd succes. Bij aankomst bleek al direct een nadeel van het najaar. Waar het veld in het voorjaar nog kaal is, stond het nu flink vol gras en ander kruid. Maar toch, na lang zoeken werd hij ontdekt; een griel! Ver weg, maar we hadden hem! Zo blijft ‘ons grielenveldje’ op een 100% score staan.

Omdat we pas laat in de avond terug zouden vliegen, konden we de laatste dag nog een mooie route over het eiland maken. Doel werden de zoutpannen in het Zuiden en een plek om de ontbrekende soort op de lijst te vinden; de Balearische grasmus. De zoutpanen lagen er mooi bij in de najaarszon. In de omgeving werden nog een paar hoppen gezien en langs de randen zaten volop roodborsttapuiten en een enkele graszanger. Hoogtepunt waren echter de flamingo’s, vooral toen een groep besloot om vlak over onze hoofden over te vliegen van de éne zoutpan naar de andere.

En nu nog die grasmus. We hadden nog één kans, de kuststrook bij Cap Blanc. De groep verspreide zich door de lage begroeiing, maar het zat nog niet mee. Maar de aanhouder wint en uiteindelijk vonden we hem. En als je ze dan hebt gevonden, volgen er altijd nog een paar meer. Een prima soort om de korte reis naar Mallorca mee af te sluiten. Uiteindelijk zagen we bij elkaar zo’n 90 vogelsoorten. En dan hebben we nog niet eens gehad over het lekkere eten en het prachtige weer. Ook nu was de conclusie; deze reis kan zo weer terug komen op de agenda van 2019!

 

Walvisreis Ierland

Half oktober stond de laatste meerdaagse reis van 2018 op het programma; de walvisreis naar Ierland. Een bijzondere reis omdat de reis van 2017 was geannuleerd vanwege orkaan Ophelia, die precies op onze aankomstdag Ierland teisterde. Een groot deel van de groep had dan ook een jaar moeten wachten om deze reis alsnog te maken. Maandagochtend vroeg verzamelden we op Schiphol, in de loop van de ochtend waren we al in Cork. En na een ‘bonkige’ busrit en het inchecken in het hotel, voeren we voor twee uur ’s middags al het haventje van Baltimore uit. Op naar de zee! De sfeer was uitgelaten. Na de tegenvaller van vorig jaar, was het een feest om nu al na een paar uur op zee te varen. Het feest werd nog groter toen we binnen een half uur al de eerste groep gewone dolfijnen op de boot af zagen komen. Tientallen, honderden, zouden we er uiteindelijk zien.

Omdat dinsdag de slechtste dag zou worden op zee, besloten we deze dag te gebruiken om het nabijgelegen eiland Cape Clear te bezoeken. Het eiland staat onder vogelaars bekend om zijn grote hoeveelheid dwaalgasten, die hier regelmatig gevonden worden. Vooral in oktober. Via social media hadden we vernomen dat er een Bonapartes strandloper en een baardgrasmus op het eiland zaten. Dit werden dan ook de doelsoorten voor vandaag. Voor we bij het meertje kwamen waar de dwaalgasten eerder gezien waren, kwamen we al een aantal alpenkraaien, bonte kraaien en raven tegen. De Bonapartes strandloper (een steltloper uit Amerika) vonden we uiteindelijk terug langs de oever van het meertje. Van de grasmus was geen spoor meer te vinden. Die vogels zijn leuk om te vinden (of niet te vinden), maar ze zijn natuurlijk ook een reden om een mooie wandeling over het eiland te maken. Ongemerkt hebben we zo een leuk deel van het eiland verkent.

Onderweg terug naar het ‘dorpje’ hadden we nog genoeg tijd voor een drankje op het terras bij de haven, waar de ferry terug naar het vaste land zou vertrekken. Totdat we even twitter checkte en in een bericht lazen dat er een nieuwe dwaalgast op het eiland zat; een ‘Scarlet Tanager’! Net ontdekt op de Lighthouse Road. Waar is dat, hoelang hebben we nog, hoe komen we daar?? Allemaal vragen die bij de vogelaars in de groep door het hoofd schoten. Gelukkig kwam daar redding, een Ierse vogelaar! Hij kwam er net vandaan, belde voor ons de enige taxi op het eiland en daar gingen we. Om een lang verhaal kort te maken; we hebben de zwartvleugel tangare (Scarlet tanager) gezien en ook de ferry nog gehaald. Van Ierse vogelaars op de ferry hoorden we dat dit de vijfde waarneming van deze vogel ooit in Ierland geweest is. Timing….

De derde dag stond er weer een vaartocht op zee op het programma. Het weer was opnieuw geweldig, al was de deining op zee nog lang niet verdwenen. Al heel snel pikten we weer een groep gewone dolfijnen op, die weer speels meezwommen met de boot. Er was volop gelegenheid om foto’s en filmpjes te maken, zelfs met de mobiele telefoon. Iedere keer als er ergens groepen meeuwen of jan-van-genten zich concentreerden gingen we er op af, in de hoop een walvis te vinden. Maar steeds vonden we weer nieuwe dolfijnen! Tijdens het zoeken zagen we nog wel een stormvogeltje, een paar grote jagers en meerdere groepjes grauwe pijlstormvogels.

Voor de laatste vaartocht op donderdag stond er een extra lange tocht gepland. Op zoek naar de walvissen. Met in de middag een lunchstop op Cape Clear om even de benen te strekken. De vogelaars in de groep waren licht nerveus omdat de voorgaande middag een nieuwe dwaalgast was ontdekt op het eiland; een Veery, de eerste ooit in Ierland. Maar eerst de zee op. Nog maar net op volle zee, volgde een kreet “daar ging iets groots!”. Twee deelnemers zagen iets in het water verdwijnen, veel groter dan een dolfijn. Minuten lang lagen we stil op die plek, maar niks werd meer gevonden. ’s Middags herhaalde hetzelfde tafereel zich nog een keer. Deze keer vier mensen, waaronder de ervaren schipper, die een rugvin van een dwergvinvis zagen. Maar ook deze liet zich geen tweede keer zien. Ook de dolfijnen waren moeilijker te vinden dan de eerste dagen, pas na drie uur varen kwamen we de eersten tegen. Maar daarna raakten we ze ook niet meer kwijt. De hele middag bleven er dolfijnen rond de boot zwemmen. Ook zagen we weer meer grauwe pijlstormvogels dan de dagen ervoor. Zeker meer dan honderd, in een paar mooie groepen.

Toen het richting de lunch liep en de telefoons weer bereik hadden, werd gecheckt of de Veery nog teruggevonden was. En dat was zo. Hij was die ochtend weer gezien en nog vlak bij de haven ook. De spanning steeg bij het binnenlopen van de haven. Eén van de eersten die we zagen was onze taxi-chauffeuse van twee dagen eerder. Zij bleek zowaar de ontdekster van de Veery te zijn en de vogel was die ochtend zelfs in haar tuin gezien. Maar….. sinds een half uur was hij spoorloos. Terwijl de ‘niet-vogelaars’ in de groep lekker aan de lunch gingen, gebruikte de rest de tijd om toch in de buurt op zoek te gaan naar de vogel. Pas na een half uur kwam de verlossing. Steve, van de lokale Birds Observatory, kwam in zijn auto de heuvel af rijden om onderweg iedere vogelaar te waarschuwen dat de vogel boven in het dorp gezien was. Er volgde een stevige looppas de heuvel op. En daar zat ie, ongeveer zo groot als een roodborst, hipte de Veery door een lokaal tuintje. Na zo’n tien minuten genieten, sloten we ons weer aan bij de rest van de groep en vervolgden de dag op zee. Een lokale Ierse vogelaar riep ons nog na “your best timed twitch ever”.

Vrijdag was het alweer tijd om richting vliegveld te gaan. Tijdens een laatste wandeling gaven de deelnemers aan dat ze een geweldige reis hadden gehad. Alles wat je je kon wensen, was gelukt. Ik probeerde nog tegen te werpen dat we toch echt geen goede walvis -waarneming hadden gehad. Maar het mooie weer, dat we drie dagen op zee waren geweest, de twitch-avonturen op Cape Clear, dagelijks honderden dolfijnen, onze uitvalsbasis in Baltimore…. Het was het recept voor een super reis. Dus? Ook deze komt in 2019 weer terug op de agenda!

(Over de twitch-avonturen op Cape Clear binnenkort elders een uitgebreider verslag).