One of those days

Ooit zijn we Delta Safari begonnen met het idee dat we onze deelnemers mooie natuurervaringen willen laten beleven. En dan niet aan de andere kant van de wereld. Maar gewoon dicht bij huis. In Europa, of zelfs in eigen land. Eén van de reizen die daarbij is ontwikkeld gaat naar Ierland. Om grote walvissen te bekijken. Maar kan dat wel?

©Ed Roelandse

Drie jaar geleden gingen we zelf voor het eerst de zee op in West Cork. In juli. We zagen tientallen gewone dolfijnen. Maar de schipper verzekerde ons dat hij vooral in het najaar regelmatig bultruggen en gewone vinvissen tegenkwam. En zo werd de eerste najaarsreis gepland. Na een jaar geduld, de eerste reis werd afgelast vanwege een orkaan, vertrok in het najaar van 2018 de eerste groep naar Ierland. Het werd een fantastische week; mooi weer, dagelijks honderden gewone dolfijnen, een paar leuke Amerikaanse dwaalgasten op Cape Clear (een Zwartvleugel Tangare en een Veery, eerste voor Ierland!) en een leuke sfeer. Maar slechts één dwergvinvis, die niet eens door iedereen was gezien….

Omdat de schipper en lokale kenners aangaven dat het voorjaar de laatste twee jaar eigenlijk ook wel goed was geweest qua bultruggen, werd er ook een voorjaarsreis gepland. En zo vertrokken we met een wat kleinere groep in mei 2019 opnieuw naar Ierland. Benieuwd naar wat zou gaan komen. Het weer zat in ieder geval mee en zo konden we de eerste middag gelijk al de zee op. Zouden we deze keer wel grotere walvissen gaan zien?

Al snel zagen we de eerste groep noordse pijlstormvogels en hier en daar een stormvogeltje, toch ook altijd een leuke soort. Na anderhalf uur varen kwam al de eerste kreet “minke!”. Er werd een dwergvinvis gezien. En deze keer door de hele groep! Missie geslaagd. Al snel volgde er nog één en ook de groepen gewone dolfijnen lieten zich weer zien. Prachtige beesten die perfect te zien waren in het heldere zeewater.

Het hoogtepunt van de dag moest toen echter nog komen. In de verte werd een ‘feeding frenzy’ gevonden. Een plek waar tientallen jan-van-genten en noordse pijlstromvogels aan het foerageren zijn. Sowieso al spectaculair om te zien, die duikende jan-van-genten, maar vaak ook een indicatie dat er onder water ook wat rond zwemt. Al snel werd er dan ook een vin gezien; weer een dwergvinvis. En nog één! En daar ook! In totaal werden er rond de boot uiteindelijk zeven dwergvinvissen geteld. Wat een hoeveelheid vergeleken met de voorgaande reis. Bij het diner ’s avonds werd er gegrapt dat we wel naar huis konden, het hoogtepunt van de reis was immers al geweest. Niet wetende wat er nog zou komen….

De tweede dag werden er weer zeven dwergvinvissen en veel gewone dolfijnen gezien. Normaal een topdag, maar in dit verhaal eigenlijk een tussen-dagje. Want het echte spektakel zou op dag drie komen.

Die derde dag stond er een lange dagtocht op het programma. Dit gaf ons de mogelijkheid om een andere route te nemen als de voorgaande dagen. Besloten werd om eerst eens naar het Oosten te varen en daar de zone rond de honderd meter diepte op te zoeken. Na wat bruinvissen, bleef het de eerste twee uur stil. Tijd zat om eens met de schipper te kletsen. Had hij eigenlijk nog andere soorten gezien dit voorjaar? Grijze dolfijnen of reuzenhaaien bijvoorbeeld? Die laatste had hij zeker gezien, maar daarvoor was de zee eigenlijk iets te onrustig deze week. Maar grijze dolfijnen, risso’s, was hij nog niet tegen gekomen, in tegenstelling tot het voorgaande jaren.

Vinnen! In de verte worden een aantal wat grotere vinnen gezien. Lichte kleur, rustig zwemmend. Verdorie, daar hadden we het net over gehad. “Risso’s!” roep ik over de boot. In totaal zeven grijze dolfijnen laten zich enige tijd goed zien vlak bij de boot. Leuk om nog een extra soort te zien op deze laatste vaardag. Al snel daarna worden ook weer de eerste dwergvinvissen gezien. Soms wat verder weg, soms wat dichterbij. Maar we stoppen er niet meer voor, want we hebben een ander doel. We willen nu ook bultruggen vinden. De schipper besluit nog wat verder de zee op te gaan. In de verte varen een paar vissersboten. Daar moet dus meer vis zitten, ook het voedsel voor de bultruggen.

Na het middaguur is het raak. We zien een blow in de verte. Langzaam varen we dichterbij en zien onze eerste bultrug. Geweldig! Iets verderop ligt nog een whale watch bootje en daar blijken twee bultruggen in de buurt te zwemmen. Wij volgen onze ‘eigen’ bultrug en komen zo langzaam in de buurt van de andere twee dieren. Ze zoeken elkaar op en al snel zwemmen er drie bultruggen dicht bij elkaar in de buurt. De motor gaat uit en we dobberen op zee. En dan begint het spektakel. De bultruggen beginnen te slaan met flippers, staarten (van een paar ton) zwiepen door de lucht, koppen komen boven water en soms komt er één luid ‘trompetterend’ boven. “This is defenitily interacting between the sexes” zegt schipper Nic met een Attenborough-achtige stem. Alsof het nog niet genoeg is, komen de bultruggen steeds dichterbij onze boot en uiteindelijk zwemmen ze er meerdere keren onderdoor. Als ze op een paar meter van de boot boven komen, zie je pas echt wat een kolossen het zijn.

Ondertussen proberen ook dwergvinvissen onze aandacht te trekken, maar we hebben nauwelijks oog voor ze. Zelfs niet als ze op een paar meter van de boot boven komen. Ze vallen in het niet bij de kolossale bultruggen. Tot er aan de horizon opeens een grote plons wordt gezien. Een flinke dwergvinvis komt meerdere keren helemaal het water uit. In totaal tellen we minimaal tien sprongen! Het is zeker op een kilometer afstand, maar het is indrukwekkend om te zien. En dat terwijl er bultruggen rond je bootje zwemmen. “Als dit allemaal tegelijk in een natuurdocumentaire zou zitten, zou ik het een beetje overdreven vinden” zegt één van de deelnemers achteraf. Maar we zien het gewoon allemaal echt voor onze ogen gebeuren.

Als we na een uur de bultruggen weer met rust laten, bedenk ik me dat dit waarschijnlijk de beste dag ooit is voor Delta Safari. Of toch in ieder geval in de top drie. Maar veel tijd om te mijmeren heb ik niet. Want als toetje krijgen we nog een bultrug in het vizier. Nummer vier. Dit exemplaar laat nog even zien hoe groot hij (of zij) is door twee keer een flink stuk uit het water te springen. Een mooie finale van een geweldige dag op zee.

Noot: Als op Facebook onze foto’s en filmpjes verschijnen krijgen we veel reacties. Waaronder natuurlijk de opmerking “dit wil ik ook”. Dat kan, want ook voor het komende najaar en voorjaar staan de reizen inmiddels op de website. Maar bedenk je wel, dat ik dit spektakel zag tijdens mijn zevende boottrip in West Cork. Iedere tocht zagen we tientallen of zelfs honderden gewone dolfijnen, altijd zie je bijzondere zeevogels (veel stormvogeltjes!), ongeveer de helft van de keren zien we één of meer dwergvinvissen. En soms, heel soms, zien we spektakel. Dat je het weet 😉

Verslag: Marko Oudenaarden. Foto’s: Kees Mostert en Ed Roelandse Op de Facebook pagina van Delta Safari zijn nog een aantal filmpjes van de bultruggen te vinden.

©Kees Mostert
©Ed Roelandse
©Kees Mostert
©Kees Mostert
©Ed Roelandse
©Kees Mostert
©Ed Roelandse
©Kees Mostert
©Kees Mostert
©Kees Mostert
©Kees Mostert
©Kees Mostert